سامانه مودیان مالیاتی برای جمع‌آوری و هماهنگی اطلاعات مودیان مالیاتی ایجاد شده است. با تصویب قانون جدید تسهیل سامانه مودیان و پایانه‌های فروشگاهی، فراخوان‌های قبلی تغییر کرده و مودیان موظف به انجام وظایف مشخصی برای اتصال به سامانه و ارسال صورت‌حساب الکترونیکی شده‌اند. هم‌چنین در این قانون، تاریخ‌های خاصی به عنوان زمان اجرای قوانین برای گروهی از شرکت‌ها تعیین شده است. در این مقاله به بررسی کامل قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، مراحل ثبت‌نام، ورود به سامانه، دریافت کد یکتا و فایل امضای الکترونیکی (CSR) پرداخته‌ایم.

 

سامانه مودیان چیست؟

سامانه مودیان تحت مدیریت سازمان امور مالیاتی کشور، به هر مودی یک کارپوشه اختصاص می‌دهد. ثبت‌نام در این سامانه وظیفه صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی است و آن‌ها باید اطلاعات مالیاتی خود را از طریق این کارپوشه با سازمان به اشتراک بگذارند.هدف از طراحی و توسعه این سامانه، جلوگیری از فرار مالیاتی و کاهش نیاز به رسیدگی‌های ممیز محور است. دسترسی به سامانه مودیان از طریق آدرس اینترنتی tp.tax.gov.ir امکان‌پذیر است و مشمولین باید صورت‌حساب‌های الکترونیک خود را در موعدهای مقرر به این سامانه ارسال کنند.

 

اصطلاحات مهم در قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، اصطلاحات جدید مالیاتی را معرفی کرده است. برای درک کامل قانون جدید پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان به‌منظور اجرای بهتر قوانین، در قدم اول باید با تعاریف جدید و مهم ارائه‌شده در این قانون آشنا شوید. در ادامه مهم‌ترین اصطلاحات قانون سامانه مودیان و پایانه‌های فروشگاهی را بررسی خواهیم کرد.

 

سامانه مودیان؛ درگاهی برای تبادل اطلاعات مالیاتی با سازمان

در بخش ابتدایی مقاله درباره سامانه مودیان توضیحات کاملی را ارائه دادیم. به‌طورکلی، سامانه مودیان چهار ویژگی زیر را دارد:

• تحت مدیریت سازمان مالیاتی است.
• برای هر مودی مالیاتی یک کارپوشه تعریف می‌شود.
• به وسیله‌ای که حافظه مالیاتی دارد متصل می‌شود.
• مرجع ثبت، صدور و استعلام صورتحساب است.

درواقع، مودیان مالیاتی برای ارسال صورتحساب‌ها و اظهارنامه‌های مالیاتی موظف به ثبت نام در این سامانه هستند.

 

پایانه‌های فروشگاهی؛ دستگاه‌های pos و درگاه پرداخت الکترونیکی

اصطلاح مهم دیگری که در عنوان قوانین سامانه مودیان و پایانه های فروشگاهی هم آمده، پایانه‌های فروشگاهی است. هر دستگاهی که سه قابلیت زیر را داشته باشد به عنوان یک پایانه فروشگاهی شناخته می‌شود:

• اتصال به شبکه‌های پرداخت رسمی کشور
• اتصال به سامانه مودیان
• صدور صورتحساب الکترونیکی

رایانه، دستگاه کارتخوان بانکی (POS)، درگاه پرداخت الکترونیکی یا هر وسیله دیگری که به شبکه‌های پرداخت وصل می‌شود، جزو دسته پایانه‌های فروشگاهی قرار می‌گیرد. توجه داشته باشید پایانه‌های الکترونیکی نیز موظف به ارسال صورت حساب الکترونیکی در موعدهای مقرر هستند که باید از طریق سامانه مودیان ارسال شود.

 

 

صورتحساب الکترونیکی؛ گزارش الکترونیکی پرداخت‌ها

در قانون جدید سامانه مودیان و پایانه‌های فروشگاهی، صورتحساب‌های الکترونیکی اهمیت ویژه‌ای دارند. این صورتحساب‌ها شماره منحصر‌به‌فرد مالیاتی دارند و در حافظه مالیاتی فروشنده ذخیره می‌شوند. انواع صورتحساب‌های الکترونیکی بسته به نوع کسب‌وکار متفاوت بوده و الگوی یکسانی ندارند. نوع سوم این صورتحساب‌ها شامل رسید یا گزارش الکترونیکی دستگاه کارتخوان یا درگاه پرداخت با شماره منحصر‌به‌فرد مالیاتی است.

حافظه مالیاتی؛ نوعی حافظه الکترونیکی برای ذخیره اطلاعات

حافظه مالیاتی یک ابزار الکترونیکی برای ثبت و نگهداری اطلاعات صورتحساب‌های الکترونیکی و انتقال آن‌ها به سامانه مودیان است. این حافظه تحت نظارت سازمان امور مالیاتی کشور عمل می‌کند و هر حافظه یک شناسه یکتا دارد که توسط این سازمان تخصیص داده می‌شود. مودیان از حافظه مالیاتی برای ثبت صورتحساب‌های خود استفاده می‌کنند.

شماره منحصر‌به‌فرد مالیاتی برای هر صورتحساب الکترونیکی

شماره منحصر‌به‌فرد مالیاتی، شماره‌ای ۲۲ کاراکتری است که به‌ازای هر صورتحساب الکترونیکی صادر می‌شود. اعداد صورتحساب الکترونیکی از چپ به راست به ۴ بخش تقسیم می‌شوند:

• شش کاراکتر اول: شناسه حافظه مالیاتی
• پنج کاراکتر بعدی: تاریخ صورتحساب
• ده کاراکتر بعدی: سریال صورتحساب
• کاراکتر آخر: رقم کنترلی

زمانی که بخواهید یک صورتحساب را اصلاح یا ابطال کنید، به شماره منحصربه‌فرد مالیاتی نیاز خواهید داشت.

شرکت معتمد سامانه مودیان؛ مرجعی برای آموزش و ارائه تجهیزات ارسال صورتحساب‌ها

شرکت‌های معتمد سامانه مودیان، اشخاص حقوقی موردتایید سازمان امور مالیاتی هستند که باید آموزش‌ها و تجهیزات لازم به‌منظور ارسال صورتحساب الکترونیکی برای مودیان مالیاتی را فراهم کنند. وظایف اصلی شرکت‌های معتمد شامل آموزش حقوق و تکالیف قانونی مودیان و آموزش مقررات صدور صورتحساب الکترونیکی است. این شرکت‌ها موظف‌اند تا تسلط مودیان بر حقوق و تکالیف قانونی آن‌ها و همچنین بر مقررات صدور صورتحساب الکترونیکی را احراز کنند. هدف از این آموزش‌ها، آگاهی‌بخشی به مودیان در زمینه تعهدات و قوانین مالیاتی و اطمینان از اجرای صحیح آن‌ها است. به‌طور‌کلی مهم‌ترین خدماتی که شرکت‌های معتمد باید به مودیان مالیاتی ارائه کنند به‌صورت زیر است:

• صدور صورتحساب الکترونیکی
• ثبت معاملات در سامانه مودیان
• ارائه مشاوره‌های فنی
• دریافت استعلام از سامانه مودیان

شرکت های معتمد سه نوع هستند و هر کدام از آنها مسئولیت‌های خاصی را بر عهده دارند. این وظایف از راه‌اندازی پایانه‌های فروشگاهی تا آموزش حقوق و تکالیف قانونی و مشاوره مالیاتی متفاوت است.

شرکت های معتمد نوع اول

این شرکت‌ها وظیفه راه اندازی پایانه‌های فروشگاهی و حافظه مالیاتی و آموزش استفاده از پایانه‌های فروشگاهی را بر عهده دارند.

شرکت‌های معتمد نوع دوم

شرکت‌های معتمد نوع دوم وظایف مهمی در رابطه با آموزش و احراز تسلط مودیان دارند. وظایف اصلی این شرکت‌ها شامل موارد زیر است:

• آموزش حقوق و تکالیف قانونی مودیان
• آموزش مقررات صدور صورتحساب الکترونیکی
• احراز تسلط مودیان در خصوص حقوق و تکالیف قانونی
• احراز تسلط مودیان در خصوص مقررات صدور صورتحساب الکترونیکی

هدف از این آموزش‌ها، آگاهی‌بخشی به مودیان و اطمینان از اجرای صحیح قوانین و مقررات مالیاتی است.

شرکت های معتمد نوع سوم

شرکت‌های معتمد نوع سوم وظایف محدودی در رابطه با قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان دارند. از مهم‌ترین وظایف آن‌ها می‌توان به تهیه صورت‌های مالی، حسابرسی مالی، ارائه مشاوره فنی و غیر عملیاتی و مشاوره مالیاتی اشاره کرد. اگر از دسته افرادی هستید که به صورت مداوم باید با از سامانه مودیان استفاده کنید،نرم افزار واسط سامانه مودیان مجموعه سپیدار، بهترین ابزار برای آسان‌سازی فرایندهای مالی است.

 

 

 

مشمولین قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان

مشمولین قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان شامل کلیه صاحبان مشاغل (صنفی و غیرصنفی) و اشخاص حقوقی موضوع فصل‌های ۴ و ۵ قانون مالیات‌های مستقیم هستند. این قانون به دو دسته از افراد اشاره دارد: مشاغل و شرکت‌ها. مشاغل به همه اشخاصی گفته می‌شود که صاحب کسب‌وکار هستند و با نام خودشان فعالیت می‌کنند؛ به عبارت دیگر شرکت یا مؤسسه‌ای ثبت نکرده‌اند.

از طرفی شرکت‌ها شامل اشخاص حقوقی است که با ثبت شرکت یا مؤسسه، کد اقتصادی یا شناسه ملی دریافت کرده‌اند. به بیان ساده، همه اشخاص حقیقی و حقوقی موظف به ثبت‌نام در سامانه مودیان هستند و به عنوان مودیان مالیاتی شناخته می‌شوند. توجه داشته باشید که برای مشمولین قانون سامانه مودیان و مشمولین قانون پایانه‌های فروشگاهی، ارسال صورتحساب به سامانه مودیان بدون نرم افزار نیز ممکن است. نکته مهم ارسال صورت حساب‌ها در موعد‌های مقرر است که جایزه‌های خوش‌حسابی را در بلند مدت به همراه خواهد داشت.

تغییرات قانون سامانه مودیان در راستای قانون تسهیل

با تصویب قانون تسهیل سامانه مودیان، سرنوشت بخش زیادی از تکالیف مربوط به سامانه مودیان مشخص شد. در ادامه مهم‌ترین تغییرات ناشی از قانون تسهیل را بررسی خواهیم کرد:

1. تغییر در تاریخ فراخوان‌ها

تاریخ فراخوان‌های ثبت‌نام و عضویت در سامانه مودیان تغییر کرده است و کلیه اشخاص حقوقی از اول مهرماه 1402 و کلیه صاحبان مشاغل از اول دی‌ماه 1402 مشمول عضویت و انجام تکالیف قانونی شدند.

2. تکلیف صدور صورت‌حساب الکترونیکی

در گروه‌بندی صاحبان مشاغل۷ اعلام شده که صاحبان مشاغل بر اساس دو مؤلفه «نوع» و «حجم» فعالیت، گروه‌بندی می‌شوند. از اول دی‌ماه 1403، اشخاص حقیقی موظف به ارسال صورت‌حساب الکترونیکی هستند که این افراد شامل لیست زیر می‌شوند:

• صاحبان مشاغلی که حجم فروش خالص کالا و خدمات آن‌ها تا پایان شهریور 1403 بیشتر از 180 میلیارد ریال بوده است.
• اشخاص حقیقی موضوع جزء 2 بند ط تبصره 6 قانون بودجه 1403.
• عرضه‌کنندگان کالا و خدمات مرتبط با طلا، جواهر و پلاتین.
• فروشندگان مواد معدنی به واحدهای فرآوری مواد معدنی.

رعایت نکردن این قانون منجر به جریمه مالیاتی خواهد شد. هم‌چنین، اشخاص حقیقی باید گواهی امضای الکترونیک خود را از مراکز میانی خصوصی دریافت کنند که جزئیات این مراحل در مقاله «گواهی امضای الکترونیکی» بررسی شده است.

 

 

تاریخ لازم الاجرا شدن قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

تاریخ اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان برای گروه‌های مختلف شرکت‌ها متفاوت است. بر اساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی، اجرای قانون سامانه مودیان به‌طور هم‌زمان برای همه شرکت‌ها انجام نمی‌شود. شرکت‌ها بر اساس نوع فعالیتشان به دسته‌های مختلف تقسیم شده‌اند و هر دسته باید در تاریخ خاصی در سامانه مودیان ثبت‌نام کرده و صورتحساب الکترونیکی صادر کنند. بنابراین، زمان ثبت‌نام در سامانه و اجرای این قانون بستگی به نوع شرکت دارد. در جدول زیر، می‌توانید تاریخ‌های اجرای قانون برای هر نوع شرکت را مشاهده کنید.

 

 

مطابق بخشنامه مهلت ارسال صورتحساب در سامانه مودیان، تاریخ لازم الاجرا شدن قانون تسهیل سامانه مودیان به‌صورت زیر تعریف شده است:

1. کلیه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس و فرابورس‌، شرکت‌های دولتی و سایر دستگاه‌های اجرائی مشمول ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری و اشخاص حقوقی به‌جز اشخاص حقوقی موضوع ماده 16 قانون مالیات بر ارزش افزوده تا تاریخ 1402/07/01
2. کلیه اشخاص باقی مانده تا تاریخ 1402/10/01

این تاریخ‌ها قطعی و غیرقابل تغییر هستند و هرگونه تخلف از آن‌ها منجر به جریمه خواهد شد. هم‌چنین، سازمان برنامه و بودجه موظف است به ازای هر ماه تاخیر در اجرای قانون، 5% از منابع اختصاصی سازمان امور مالیاتی را کاهش دهد. با تایید وزیر اقتصاد و فراهم شدن امکان صدور صورتحساب‌های الکترونیکی، این کاهش منابع جبران می‌شود. در نهایت این نکته را در نظر داشته باشید که مهلت صدور صورتحساب الکترونیکی تا ثبت در سامانه مودیان 21 روز یا 3 هفته است.

مهلت ارسال صورتحساب الکترونیکی به سامانه مودیان

مهلت صدور صورتحساب الکترونیکی تا ثبت در سامانه مودیان 21 روز یا 3 هفته است.

صورتحساب‌های خارج از سامانه مودیان

طبق ماده 3 قانون تسهیل تکالیف مودیان تا پایان سال 1403 صورت‌حساب‌هایی که خارج از سامانه مودیان صادر شده‌اند، همچنان قابل قبول هستند. در این مدت، سازمان امور مالیاتی در پایان هر دوره مالیاتی برای مودیان بر اساس اطلاعات موجود اظهارنامه تهیه می‌کند.

مودیان یک ماه فرصت دارند تا صورت‌حساب‌های خارج از سامانه را در اظهارنامه وارد و آن را تکمیل کرده و از طریق سامانه مودیان به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند. هم‌چنین، صورت‌حساب‌هایی که در سامانه مودیان ثبت شده‌اند و مطابق ماده 9 قانون پایانه‌های فروشگاهی صادر شده‌اند، تأیید شده و نیاز به بررسی مجدد ندارند.

فراخوان‌های جدید قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387

سازمان امور مالیاتی مکلف است تا پایان سال 1403 آن دسته از مودیان مالیاتی را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشده‌اند را مطابق فراخوان‌های جدید که به پیشنهاد ریاست سازمان امور مالیاتی و به تأیید وزیر اقتصاد خواهد رسید را به تدریج فراخوان کند.

جرائم اجرا نکردن قانون جدید سامانه مودیان

برای اطمینان از اجرای قانون سامانه مودیان، جریمه‌های سنگینی برای مودیان متخلف تعیین شده است. در صورت تخلف، مودیان موظف به پرداخت ۱۰ درصد مبلغ فروش یا ۲۰ میلیون ریال (هرکدام بیشتر باشد) خواهند بود. تخلفات شامل موارد زیر است:

• عدم عضویت در سامانه مودیان
• عدم استفاده از پایانه فروشگاهی
• عدم استفاده از حافظه مالیاتی
• استفاده از حافظه مالیاتی دیگران برای خود
• استفاده از حافظه مالیاتی خود برای دیگران
• عدم اعلام شماره‌حساب‌های بانکی واحد اقتصادی که گردش مالی را با آن‌ها انجام می‌دهد

که البته جریمه مهم‌تر از دست دادن معافیت، نرخ صفر و مشوق‌های مالیاتی موجود در قانون مالیات‌های مستقیم است که به مراتب باعث خسارات جبران نشدنی به مودیان مالیاتی بی اطلاع می‌شود.

هم‌چنین در صورت تحویل ندادن صورتحساب چاپی یا مخدوش کردن آن، جریمه‌ای برابر با دو درصد فروش یا ۲۰ میلیون ریال تعیین شده است. این جرایم به‌صورت سالانه و متناسب با تورم تنظیم می‌شوند. از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این قانون، یعنی 1 مهر 1403ربرای شرکت‌های بزرگ و 1 دی 1403 برای سایر مودیان، این جرایم اعمال می‌شوند. سازمان امور مالیاتی نیز می‌تواند بر اساس ماده 191 قانون مالیات‌های مستقیم، جرایم را بخشودگی کند.

قبل از شروع ثبت نام، قوانین مربوط به سامانه مودیان مالیاتی را به دقت بخوانید. با کلیک بر روی دکمه زیر می‌توانید قوانین سامانه مؤدیان را از سایت سازمان امور مالیاتی مطالعه کنید:

 

قوانین سامانه مودیان

 

 

مراحل ثبت نام و ورود سامانه مودیان مالیاتی

ثبت نام و ورود به سامانه مودیان مالیاتی مانند ثبت نام در سایر سامانه‌های الکترونیک نیست که فقط با ارائه مدارک شناسایی و احراز هویت بتوانید به همه امکانات مربوط به این سامانه برای ثبت نام و ورود به سامانه مودیان مالیاتی، مراحل مختلفی نیاز است که فقط با ارائه مدارک شناسایی و احراز هویت انجام نمی‌شود. این مراحل شامل موارد زیر هستند:

• ثبت‌نام در نظام مالیاتی و تشکیل پرونده
• دریافت گواهی امضای الکترونیک
• دریافت شناسه یکتای حافظه مالیاتی
• دریافت شناسه کالاها و خدمات

این مراحل برای ایجاد امکان ارسال صورتحساب الکترونیکی به سازمان مالیاتی الزامی هستند. برای آشنایی کامل با هر یک از این مراحل و نحوه ورود به سامانه مودیان، کافی است ادامه این مقاله را مطالعه کنید که در مورد مراحل ثبت نام و ورود سامانه مودیان مالیاتی توضیح داده‌ایم.

۱. ثبت نام در نظام مالیاتی و تشکیل پرونده؛ اولین قدم ورود به سامانه مودیان مالیاتی

برای ثبت نام سامانه مودیان ابتدا باید در نظام مالیاتی ثبت نام کنید و پرونده مالیاتی تشکیل بدهید. احتمالا قبلا برای پرداخت مالیات عملکرد سالانه، این کار را انجام داده‌اید. اگر هنوز پرونده مالیاتی خودتان را در سامانه ملی خدمات مالیاتی تشکیل نداده‌اید، باید برای ثبت نام به سایت my.tax.gov.ir مراجعه کنید. مرحله دوم فرایند ثبت نام در سامانه مودیان نیاز به دقت و توجه بیشتری دارد که در ادامه بررسی می‌کنیم.

۲. دریافت گواهی امضای الکترونیک؛ پیش‌نیاز دریافت شناسه یکتای حافظه مالیاتی

رای دریافت گواهی امضای الکترونیک، ابتدا به سایت gica.ir مراجعه کنید. سپس روی گزینه «درخواست صدور گواهی امضای الکترونیکی» کلیک کنید و مراحل ثبت نام و احراز هویت را تکمیل کنید. پس از تکمیل مراحل، یک کد رهگیری دریافت خواهید کرد. با این کد به دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کرده و توکن امضای الکترونیک خود را دریافت کنید. این توکن شبیه به یک فلش مموری است و برای استخراج کلید عمومی سامانه مودیان و دریافت شناسه یکتای حافظه مالیاتی استفاده می‌شود.

 

 

۳. دریافت شناسه یکتای حافظه مالیاتی از طریق کارپوشه سامانه مودیان

پس از استخراج کلید عمومی سامانه مودیان از توکن امضای الکترونیک، باید شناسه یکتای حافظه مالیاتی را دریافت و توکن سامانه مودیان را ثبت کنید. سازمان امور مالیاتی برای کلیه مودیانی که پرونده مالیاتی دارند، کارپوشه‌ای در درگاه ملی خدمات مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir ایجاد کرده است.

با ورود به این درگاه و کلیک روی گزینه «شناسه‌های یکتا حافظه مالیاتی»، می‌توانید فایل کلید عمومی را بارگذاری و شناسه یکتای حافظه مالیاتی را دریافت کنید. سپس با این شناسه و مدارک لازم مانند آگهی تاسیس و آخرین تغییرات شخص حقوقی، به یکی از دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کنید تا توکن سامانه مودیان را دریافت کنید.

۴. دریافت شناسه کالا و خدمات برای ارسال صورتحساب‌ها

شناسه کالا و خدمات شامل کدهایی است که سازمان امور مالیاتی برای شناسایی کالاها و خدمات مختلف تعیین کرده است. این شناسه به دو دسته تقسیم می‌شود:

• شناسه عمومی کالا و خدمات
• شناسه خصوصی کالا و خدمات

فعلاً ارسال شناسه خصوصی الزامی نیست و مودیان باید از شناسه عمومی کالاها استفاده کنند. این شناسه‌ها شامل لیستی از تمامی کالاها و خدمات به همراه کدهای مربوطه هستند. برای دریافت شناسه کالا و خدمات خود به سایت stuffid.tax.gov.ir مراجعه کنید. اگر شناسه مورد نظر شما در این سایت موجود نیست، باید به سامانه جامع تجارت به نشانی ntsw.ir مراجعه و اقدامات لازم را انجام دهید.

چطور صورتحساب الکترونیکی به سازمان امور مالیاتی ارسال کنیم؟

ارسال فاکتور در سامانه مودیان یکی از مهم‌ترین عملیات‌هایی است که باید آن را بیاموزید. پس از ثبت‌نام و ورود به سامانه، می‌توانید صورتحساب‌های الکترونیکی خود را به سازمان امور مالیاتی ارسال کنید. این کار از سه روش قابل انجام است:

• ارسال مستقیم توسط مودی
• ارسال توسط شرکت‌های معتمد
• ارسال توسط سامانه‌های دولتی

برای ارسال مستقیم، می‌توانید از نرم‌افزار حسابداری سپیدار استفاده کرده و صورتحساب‌های خود را به‌صورت روزانه ارسال کنید. در صورت انتخاب روش دوم، می‌توانید از خدمات شرکت‌های معتمد مانند سپیدار سیستم بهره‌مند شوید.

 

 

برای دریافت مشاوره رایگان در زمینه دوره سامانه مودیان از طریق پشتیبانی سایت و یا صفحات مجازی می توانید اقدام کنید.

 

آموزشگاه حسابداری آراسته حسابان همراه همیشگی شما در مسیر موفقیت.